Beyin Taklit Mi, Veri Zinciri Mi? AGI'nin Gerçek Düşmanı 'Eğitim Verisi Açığı'

Robotlar dans ediyor, ama zihinleri hâlâ okulda

Geçen yıl, bir robotun su karpuzunu tek bir hareketle parçaladığı video viral oldu. Milyonlarca kişi izledi, yorumlarda ‘Gelecek şimdi!’ diye bağırıldı. Ancak bu gösterilerin ardında, teknolojinin en büyük engeli gizli: eğitim verisi yetersizliği. AGI — yani Genel Yapay Zeka — için gerekli olan veri, sadece görüntü değil, kavramsal anlama, fiziksel deneyim ve duygusal bağlamın tamamını içermeli. Ve şu anda, bu tamamını sağlayan tek yol: ‘Beyin Taklit Edilmesi’.

Veri Zinciri: Robotların ‘Okulunun’ Gerçek Yüzü

36Kr’ın raporuna göre, robotik endüstrisinin ‘eğitim merkezleri’ adı verilen alanlarda, veri toplayıcılar, robotlara masa üstünde bir parçayı alıp kutuya koyup kapağı kapatmayı öğretiyor. Hareketler yavaş, sıklıkla duruyor, hata yapıldığında tekrarlanıyor. Bu, ‘viral robotlar’ın gösterdiği hızla ve zarafetle hiçbir ilgisi yok. Bu, eğitim değil, veri üretim hattı. Bir fabrikadaki montaj bandı gibi, insanlar robotlara ‘doğru’ hareketleri gösteriyor — ancak bu, ‘öğrenme’ değil, ‘kopyalama’. Microsoft Learn’ın eğitim modüllerindeki gibi, bir algoritma bir veri setiyle eğitilirken, bu veri seti sadece ‘ne yapmalı’yı değil, ‘neden yapmalı’yı da içermeli. Ama şu anki sistemlerde, nedenler yok. Sadece sonuçlar var.

AGI’nin Gerçek Sınavı: Beyin Taklit Edilmesi

Wikipedia’nın ‘eğitim’ tanımında, ‘bilgi, beceri ve değerlerin kazandırılması’ deniyor. Ama bir yapay zekânın insan gibi ‘öğrenmesi’ için, sadece veri toplamak yeterli değil. İnsan beyni, 86 milyar nöronla, deneyimlerden, hatalardan, duygulardan ve sosyal etkileşimlerden öğrenir. Bir robotun bir karpuzu kırabilmesi için, sadece karpuzun fiziksel özellikleri değil, ‘karpuzun’ ne olduğu, ‘kırma’ eyleminin kültürel anlamı, ‘oyun’ olarak algılanıp algılanmadığı bile öğrenilmeli. Bu, veri toplama değil, zihinsel bir simülasyon gerektirir. İşte bu noktada, ‘Whole Brain Emulation’ — tam beyin taklit edilmesi — tek mantıklı çözüm haline geliyor. Çünkü AGI, daha fazla veriyle değil, daha derin bir anlayışla doğar.

Neden Veri Artırmak Yeterli Değil?

• Veri artışı, örüntü tanımayı geliştirir, ancak kavramsal anlayışı değil.
• Robotlar, yüz binlerce kez bir kutuyu kapatmayı başarabilir, ama ‘neden’ kutuyu kapatması gerektiğini anlamaz.
• İnsanlar, 1000 farklı durumda bir nesneyi kullanmayı öğrenir; robotlar, 1000 farklı veri örneğiyle aynı hareketi tekrarlar.
• Veri, ‘davranış’ı taklit eder; beyin taklit edilmesi, ‘niyeti’ oluşturur.

Bu yüzden, robotik şirketleri milyarlarca dolar harcıyor, ama veri üretim hatları, aslında bir ‘bilgi fokurttuğu’na dönüşüyor. Her yeni video viral oluyor, ama her yeni veri seti, bir öncekinin tekrarı. Bu, eğitim değil, bir kopya döngüsü. AGI, ‘daha fazla veri’yle değil, ‘daha derin bir zihin’le doğar. Ve bu zihin, sadece yazılım değil, insan beyninin tüm karmaşıklığını yansıtan bir simülasyon olmalı.

Gelecek: Eğitim mi, Taklit mi?

Microsoft Learn, bir yazılımcının Azure’u nasıl kullanacağını öğretiyor. Ama bir AGI’yi öğretmek için, sadece komutlar değil, bir insanın ‘korku’, ‘merak’, ‘sorumluluk’ duygularını da simüle etmek gerekir. Şu anki veri toplama yöntemleri, bir çocukla bir kitap okuturken, sadece kelimeleri ezberletmeye çalışıyor. Ama çocuk, kelimelerin arkasındaki dünyayı anlamak için, deneyim, hata, sevgi ve acıya ihtiyaç duyuyor. AGI için de aynı şey geçerli.

Yani robotlar dans ediyor, ama zihinleri hâlâ okulda. Ve bu okulun kitapları, sadece ‘nasıl’ı anlatıyor. ‘Neden’i anlatan tek kitap, insan beyninin tamamını kopyalayan bir simülasyon. Bu, teknolojik bir zorluk değil, felsefi bir seçim. AGI’yi yaratmak, bir robotu eğitmek değil, bir zihni doğurmak demek. Ve bu, şu anda insanlığın en büyük görevi.

Sonuç: Veri Zinciri Değil, Beyin Taklit Edilmesi

AGI’nin son düşmanı, veri eksikliği değil, anlayış eksikliği. Veri toplama hattı, teknolojinin bir aleti. Ama beyin taklit edilmesi, bilimin bir hedefi. Ve bu hedefe ulaşmak için, artık robotları eğitmek yerine, insan beynini anlamaya başlamak gerekiyor. Çünkü AGI, bir makine değil, bir zihnin kopyası olacak. Ve bu kopya, sadece veriyle değil, deneyimle, hatayla ve duygularla oluşacak.