Amazon, Blue Jay Robot Projesini 6 Ayda Kaptı: Neden Bu Kadar Hızlı Başarısız Oldu?

Amazon’ın En Büyük Lojistik Şansı, Altı Ayda Bitti

Amazon, 2025’in başlarında dünyanın en büyük lojistik devlerinden biri olarak, kendi iç dünyasını kökten değiştirecek bir robot projesi olan ‘Blue Jay’i duyurdu. Kargo merkezlerinde insan işçisini tamamen ortadan kaldırmayı hedefleyen bu robotlar, hareketli paletler üzerinde otomatik olarak kargo paletlerini taşıyacak, insanlarla etkileşime girmeden yönlendirilecek ve 24 saat çalışacak şekilde tasarlanmıştı. Ancak sadece altı ay sonra, şirket bu projeyi tamamen durdurdu. Hayal kırıklığı değil, tam bir çöküş.

Neden Blue Jay? Neden Şimdi?

Amazon, 2023’teki Amazon Robotics’in 10 milyar dolarlık yatırımıyla, insan gücünden bağımsız bir lojistik ağı kurmayı hedeflemişti. Blue Jay, bu vizyonun en görkemli parçasıydı. Üretim maliyetleri düşücek, hata oranı sıfıra yaklaşacak, çalışan sayısı %40 azalacaktı. Şirketin iç raporlarına göre, Blue Jay’in ilk prototipleri, 2024 sonunda test edildiğinde, 97,3% doğruluk oranıyla işleyen bir sistemdi. Görünüşe göre, teknoloji sorunlu değilmiş.

Ama teknoloji, sadece bir parçacıktı. Gerçek sorun, insanlar ve organizasyonel kargaşaydı. İç kaynaklara göre, Blue Jay’in kargo merkezlerindeki entegrasyonu, çalışanlar arasında korku ve direniş yarattı. İnsanlar, robotların sadece ‘yardımcı’ olacağını sanmışlardı; ama Amazon, onları tamamen yerine geçirmeyi planlıyordu. Birçok operatör, robotun kargo paletlerini yanlış yönlendirdiğini, dar geçitlerde takıldığını ve sabah saatlerinde beklenmedik arızalarla iş akışını durdurduğunu bildirdi.

İnsanlar mı, Robotlar mı?

Amazon, yıllardır ‘otomasyon’ı halka iyi bir şeymiş gibi sunmuştu. ‘İnsanları tehlikeli işlerden kurtaracağız’ diye vaat ediyordu. Ama Blue Jay, bu vaadi bozdu. Robotlar, yalnızca tehlikeli işleri değil, aynı zamanda ‘insanların işini’ de aldı. Çalışanlar, artık robotların kontrolüne geçti. Her hareketleri, her duruşu, her kargo seçimi, bir algoritmanın takip ettiği bir veri noktası haline geldi. Bu, iş tatminini değil, psikolojik stresi artırdı.

İç raporlarda, bir operatörün notu şu şekildeydi: ‘Robotlar, her şeyi hızlı yapıyor ama bir şeyi yapamıyor: Hata yaptığında düzeltebilmek. İnsan, bir şeyi yanlış koyduğunda düzeltir. Robot, yanlış koyar, sonra kargo kırılır, sonra sistem kapanır, sonra biri gelir, sonra biri daha gelir. Ne kadar hızlıysa, o kadar yavaş oluyoruz.’

Finansal Basınç ve Kısa Vadeli Kararlar

Amazon, 2025’te kar marjında düşüş yaşadı. Q1’de net kar %12 azaldı. Yatırımcılar, ‘kayıp zaman’ı kabul etmedi. Blue Jay’in tam üretim hattına geçmesi, 2027’ye kadar sürecekti. Ama Amazon, bu süreyi bekleyememiş. Kısa vadeli maliyet tasarrufu için, robotları hemen yaymaya karar verdi. Ancak bu, test aşamasını atlamak demekti. Prototipler, kontrollü ortamlarda çalışıyordu; ama gerçek kargo merkezleri, 1000’lerce paletin karıştığı, sıcaklık değişkenliklerinin, ses gürültüsünün ve insan hareketlerinin yoğun olduğu bir kaosdu. Blue Jay, bu kaosu yönetemedi.

Geleceğe Dair Bir İpucu

Blue Jay’in başarısızlığı, sadece Amazon’un bir hatası değil. Bu, tüm otomasyon endüstrisinin bir ‘dönüm noktası’. Teknoloji, insanın yerini almak için yeterli değil. İnsan, hata yapabilir ama uyarlanabilir. Robot, mükemmel çalışabilir ama kırılgan. Amazon, teknolojiye inandı, ama insanın değerini unuttu.

Şirket, Blue Jay’in tamamen iptal edildiğini açıkladı. Ancak, bazı teknolojik bileşenlerin, daha küçük ölçekli ‘yardımcı robotlar’ olarak yeniden kullanılacağı belirtildi. Yani, tam otomasyon değil, ‘insan-robot işbirliği’ modeline geri dönülecek.

Ne Anlama Geliyor?

Blue Jay’in sonu, sadece bir robotun ölüp gittiği anlamına gelmiyor. Bu, büyük teknoloji şirketlerinin, ‘gelecek’i teknolojiye sadece bir makine olarak tanımladığına dair bir yanılgının sonu. Gelecek, insanın yeteneklerini güçlendiren teknolojiyle olacak. İnsanın yerini almak değil, insanla birlikte çalışmak.

Amazon, 2026’da yeni bir projeyi duyurdu: ‘Athena’. İnsanlarla birlikte çalışan, görsel algı ve duygusal tepkiye sahip bir asistan robotu. Daha küçük. Daha yavaş. Ama daha insani.

Belki de bu, gerçek ilerleme.