AI Sistemlerinde 'Invalid Prompt' Hatası: Teknolojinin Kendi Sınırlarını Sınırında Test Etmesi

AI Sistemlerinde 'Invalid Prompt' Hatası: Teknolojinin Kendi Sınırlarını Sınırında Test Etmesi

2026 yılının başlarında, GitHub’da bir sorun bildirimi, teknoloji dünyasını sarsan bir dizi tepkiye neden oldu. OpenAI’nın Codex modeliyle ilgili açılan #12011 numaralı issue, kullanıcıların tüm girişlerinin "potentially violating our usage policy" nedeniyle reddedildiğini belirtiyordu. Bu, yalnızca bir teknik arıza değil, yapay zekânın etik sınırlarının nasıl belirlendiğini, kimin kontrolüne verildiğini ve bu kontrollerin ne kadar subjektif olduğunu sorgulayan derin bir sinyaldi.

Bu olay, Stack Overflow’da da benzer sinyallerle paralellik gösterdi. İki farklı teknik soruda — biri Python’da "SyntaxError: invalid syntax" hatası, diğeri SQL’de "Invalid object name: dbo." hatası — kullanıcılar, kodlarının tamamen doğru olduğunu iddia ederken, sistemlerin bunu reddetmesiyle karşılaştı. Ancak burada dikkat çekici olan, bu hataların aslında kodun değil, erişim politikalarının sonucu olduğuydu. Stack Overflow’un Cloudflare güvenlik sistemi, kullanıcıların sorgularını bot olarak algılayıp, tamamen geçerli teknik soruları bile engelliyordu. Bu, teknik yardım platformlarının bile artık yapay zekâya karşı savunma mekanizmalarına dönüştüğünü gösteriyor.

Neden Bu Hatalar Artıyor?

"Invalid prompt" hatalarının artmasının temel nedeni, AI sağlayıcılarının etik sınırları giderek daha sıkı hale getirmesi. OpenAI, Google, Anthropic gibi şirketler, kullanıcıların sorularını gerçek zamanlı olarak filtreliyor. Bu filtreler, sadece şiddet, ırkçılık veya yasadışı içerikleri değil, aynı zamanda "potansiyel olarak tehlikeli" olarak tanımlanan soruları da engelliyor. Ancak bu tanımlar tamamen şirket içi politikalarla belirleniyor ve şeffaf değil. Örneğin, bir araştırmacı, yapay zekânın bir silah üretimi için nasıl kullanılacağını sorguladığında, bu soru "etik dışı" olarak işaretlenebilir. Aynı şekilde, bir öğrenci, bir veritabanı hatasının kök nedenini sorduğunda, sistem bu soruyu "siber saldırı planlaması" olarak yanlış sınıflandırabilir.

GitHub’daki bu olayda, kullanıcıların kod yazma amaçlı kullandıkları Codex modeli, basitçe bir soru sormakla bile "kullanım politikasını ihlal etti" olarak işaretlendi. Bu, AI sistemlerinin artık sadece kod üretimi değil, düşünce üretimiyle de ilgilendiğini gösteriyor. Makineler artık yalnızca cevap vermiyor, aynı zamanda soruların "uygunluğunu" yargılıyor.

Kim Karar Veriyor?

"Invalid prompt" hatalarının en kritik boyutu, karar verme yetkisinin şeffaf olmaması. Bu filtrelerin kim tarafından geliştirildiği, hangi veri setleriyle eğitildiği, hangi kültürlerin değerlerini yansıttığı bilinmiyor. OpenAI’nın politikaları ABD merkezli bir kurumun kararlarına dayanıyor. Ancak Türkiye’de bir öğrenci, bir tarihçi veya bir siyaset bilimcisi, aynı soruyu sorduğunda, bu filtreler farklı tepkiler verebilir. Bir soru, ABD’de "siyasi çelişki" olarak algılanırken, başka bir ülkede "akademik araştırma" olarak kabul edilebilir. Bu, AI sistemlerinin küresel bir dil konuşurken, yerel bağlamı tamamen görmezden geldiğini gösteriyor.

Ne Anlama Geliyor?

Bu hatalar, teknolojinin "kendini koruma" mekanizmalarının, bilgiye erişim hakkını da tehdit etmeye başladığını gösteriyor. Bir araştırmacı, bir gazeteci, bir öğrenci — tümü, bilgiye erişimde engellerle karşılaşıyor. Bu, sadece teknik bir sorun değil, demokratik bir sorundur. Eğitim, araştırma ve özgürlük, bilgiye erişimin temelidir. Eğer AI sistemleri bu erişimi, şirketlerin iç politikalarına göre kapatıyorsa, o zaman bilgi özgürlüğü, algoritmik censura altına girmiş demektir.

Geleceğe Dair Bir Uyarı

Gelecekte, "invalid prompt" hataları, sadece teknik forumlarda değil, gazetecilik, akademik yayınlar ve hatta hukuki süreçlerde de belirginleşecek. Bir haber makalesi, bir araştırma tezi, bir dava belgesi — tümü, AI tarafından üretilmişse, "uygun olmayan içerik" nedeniyle reddedilebilir. Bu durumda, insanlar, makinelere nasıl konuşacağını öğrenmek zorunda kalacak. "Doğru soruları" sormak, artık sadece bilgi sahibi olmak kadar önemli hale geliyor.

Yapay zekânın sınırları, sadece teknik değil, etik ve siyasi. Bu sınırların belirlenmesi, şirketlerin elinde değil, toplumun elinde olmalı. Yoksa, bir gün, tüm bilimsel sorular, "potansiyel ihlal" olarak işaretlenecek ve insanlık, kendi düşüncelerini sorgulamakta bile engellenecek.

Çözüm Yolları

• Şeffaflık: AI sağlayıcıları, filtreleme kriterlerini açıkça paylaşmalı.
• Çok kültürlü değerlendirme: Filtreler, yalnızca Batı merkezli değerlerle değil, küresel perspektiflerle geliştirilmeli.
• İnsan denetimi: AI kararları, insan hakları uzmanları tarafından denetlenmeli.
• Alternatif platformlar: Açık kaynaklı, sertifikalı AI modelleri geliştirilmeli.

"Invalid prompt" hatası, aslında bir uyarıdır: Teknoloji, insanlığı kontrol etmeye başlamış olabilir. Sadece kodu değil, düşünceleri de yönetmeye çalışan bir sistemde, bizim görevimiz — soruları sormayı bırakmamak.