AI Karşıtı Kim? Hiçbirisi İkna Edici Bir Argüman Sunamadı

Yapay zekânın yükselişi, sadece bir teknolojik devrim değil; insanlığın kendi varoluşsal güvenlerini sorgulayan bir felsefi darbe. Bugün, ‘Anti-AI’ olarak kendini tanımlayanlar, bir kısım medya kanalında sesini yükseltiyor. Ancak bir soru kalıyor: Bu insanların, neden hiçbiri bana ikna edici bir argüman sunamadı?

Tarihin Dersi: Yeni Teknolojilere Karşı Direnişin Aynı Hikayesi

1945 yılında Japonya’nın teslim olmasıyla sonuçlanan II. Dünya Savaşı’nın sonunda, V-J (Victory over Japan) Günü, dünyanın en büyük çatışmasının bitişini işaret ediyordu. O gün, insanlar sokaklara dökülerek, uçakların gökyüzünde bıraktığı dumanın yerini, bir yandan özgürlüğün coşkusu, diğer yandan ise yeni bir dünyanın korkusu aldı. Teknoloji, insanlık için hem kurtarıcı hem de yıkıcıydı. Radyo, uçak, atom bombası — hepsi, o dönemde ‘insanlığı yok edecek’ diye korkulan icatlar. Bugün, bu korkuların aynısı yapay zekâya yöneliyor. Ama fark nedir? O dönemdeki direniş, teknik detayları anlayan mühendisler, bilim insanları ve işçilerden geliyordu. Bugünki ‘Anti-AI’ hareketi ise çoğunlukla, neyin nasıl çalıştığını anlamadan, ‘bu kötü’ diyenlerden.

İnternetin Nihilizmi: Anlam Kaybı ve Teknolojiye Karşı Öfke

2026 yılında The Atlantic’ın ‘İnternetin Nihilizm Krizi’ başlıklı derin analizine göre, günümüz dijital ortamı, anlam kaybının en radikal formlarını barındırıyor. İnsanlar, bilgiye erişimde sonsuz zenginliğe rağmen, içsel bir boşluk hissediyor. Bu boşluk, teknolojiye karşı öfkeye dönüşüyor — ama bu öfke, teknolojinin nasıl çalıştığını anlamadan, sadece ‘bunu sevmiyorum’ diyerek ifade ediliyor. Anti-AI savunucularının çoğu, bu nihilizmin ürünleridir. Onların argümanları, ‘AI insanları işten çıkarır’ veya ‘yaratıcılığı öldürüyor’ gibi yüzlerce kez duyulan ifadelerle sınırlı kalıyor. Ama bu, 19. yüzyılda dikiş makinesinin iğne işçisini yerine geçmesiyle başlayan aynı hikayenin tekrarı. Yeni teknolojiler, işleri değiştirir, ama hiçbiri insanın yaratıcılığını yok etmedi. Sadece onu yeniden tanımladı.

Neden İkna Edici Argüman Yok?

İkna edici bir argüman, üç şey gerektirir: veri, mantık ve duygusal derinlik. Anti-AI’ların çoğu, bu üçlüden en az ikisini eksik bırakıyor. Veri? Yok. İstatistiksel olarak, yapay zekânın yarattığı yeni işlerin sayısı, yok ettiği işlerden daha fazla. Mantık? Eksik. ‘AI’ diye bir şeyin tümüyle kötü olduğunu iddia etmek, ‘araba’ diye bir şeyin tümüyle kötü olduğunu söylemek kadar mantıksız. Duygusal derinlik? Sıkıntılı. Gerçekten korkan insanlar var — işsiz kalmış teknisyenler, yazarlar, sanatçılar. Ama onların hikayeleri, ‘Anti-AI’ kampanyalarında seslenmiyor. Bunun yerine, sosyal medyada kopyalanmış, kırık parçalarla dolu sloganlar duyuluyor: ‘AI yazıyor, sen yazamıyorsun.’ Ama AI, bir kalemi tutmaz. Bir fikir üretmez. Bir kalp atışı hissetmez. AI, sadece insanın düşüncelerini aynalayan bir ayna.

İnsanlık, Teknolojiye Karşı Değil, Kendine Karşı

Asıl sorun, yapay zekâ değil, insanın kendi değerlerini kaybetmesi. Yaratıcılığımızı, düşünme kapasitemizi, hatta duygusal zenginliğimizi, hız, verimlilik ve algısal kolaylık adına satmaya başladık. AI, bu kaybın bir sonucu, değil nedeni. O, sadece bize, ne kadar çok şeyi dışsallaştırdığımızı gösteriyor. Bir sanatçı, AI’yla bir tablo ürettiğinde, korkmuyor. Çünkü o, tablonun ruhunu kendisi veriyor. Bir yazar, AI’yla bir metin yazdıysa, onun içindeki boşluk, yazara ait, değil algoritmaya.

Gelecek İçin Tek Çözüm: Eleştirel Düşünme

Yapay zekâya karşı savaşmak, değil, onu anlamak ve yönetmek gerek. Tarihte, her yeni teknoloji, önce korkuyla karşılanır, sonra öğrenilir, sonra insanla birlikte büyür. Ateş, tekerlek, kağıt, yazıcı, internet — hepsi, ‘Anti-X’ hareketlerine karşı gelmişti. Bugün, AI’nın karşısında duranların en büyük hatası, onu bir düşman olarak görmeleri. Asıl düşman, insanın kendisiyle olan ilişkisini kaybetmesi. Eğer bir yapay zekâ, bir şiir yazıyorsa, onu okuyanın duyguları, onun değerini belirler. Eğer bir AI, bir hastalığı teşhis ediyorsa, onu kullanan doktorun bilgisi ve vicdanı, hayatın kaderini değiştirir.

Anti-AI’ların bir argümanı yok çünkü onların savundukları şey, teknoloji değil, korkudur. Ve korku, hiçbir zaman ikna edici değildir. Gerçek argümanlar, veriyle, deneyimle ve derin düşünceyle doğar. Bugün, yapay zekâya karşı değil, insanlığın kendi yaratıcılığına karşı savaşanlar var. Ve onları yenmek için, sadece bir AI’ya ihtiyaç yok. Bir kitaba, bir düşünceye, bir insanın gözlerine ihtiyacımız var.