AI Düzenlemesi: Apple, Google, Microsoft ve OpenAI'nin Şaşırtan Ortak Görüşü

AI Düzenlemesi: Apple, Google, Microsoft ve OpenAI'nin Şaşırtan Ortak Görüşü

Japonya’nın公正取引委員会 (Kōsei Torihiki Iinkai), yani公正取引委員会 (Güvenli Ticaret Komisyonu), 30 Ocak’ta Tokyo’da düzenlediği ikinci Dijital Rekabet Küresel Forumu, sadece bir teknoloji toplantısı değil, dünya çapında yapay zekâ düzenlemelerinin geleceği için bir dönüm noktası oldu. Apple, Google, Microsoft ve OpenAI gibi dünyanın en güçlü teknoloji devleri, bir araya gelerek AI için bir “yasa yapma” çağrısında bulunmadı. Tam tersine, aynı dili kullandılar: “Şu anda sert kurallar, yenilikleri öldürecek.”

Apple: EU’nun DMA’sı Bir Başarısızlık

Apple, özellikle Avrupa Birliği’nin Dijital Pazarlar Yasası (DMA) üzerine sert bir eleştiriyle konuşmaya başladı. DMA, Apple’ın App Store’unu “kapatma” girişimi olarak algılanan bir düzenlemeydi: Uygulama geliştiricilerine alternatif ödeme sistemlerini kullanma izni vermek ve kullanıcıların uygulamaları doğrudan indirmesine izin vermek. Apple, bu yasanın “kullanıcı güvenliğini zayıflattığını”, “özellikle çocuklara yönelik içeriklerin kontrolünü zorlaştırdığını” ve “güvenli bir ekosistemi tehlikeye attığını” savundu. Japonya’nın yeni akıllı telefon düzenlemeleri ise Apple’ın beğenisini kazandı — çünkü bu düzenlemeler, kullanıcıların seçim özgürlüğünü korurken, ekosistem güvenliğini de koruyordu.

Google ve Microsoft: “Kurallar, İnovasyonu Durduruyor”

Google ve Microsoft, Apple’ın görüşünü tamamen paylaştı. Google temsilcisi, “AI modelleri her gün öğreniyor, her hafta yeni yetenekler kazanıyor. Bir yasanın bu hızla uyum sağlaması imkânsız,” dedi. Microsoft’un görüşü ise daha teknikti: “AI sistemleri, veri akışları ve eğitim süreçleri açısından öyle karmaşık ki, tek bir ‘bir kural tümü için’ yaklaşımı, sadece küçük şirketleri zorlar, büyükleri ise yıldırır.” Bu iki şirket, özellikle “algoritma şeffaflığı” ve “veri erişimi” gibi konularda, “esneklik ve deneyim odaklı düzenlemeler” istedi. Yani: “Kural koyma, değil, kuralı geliştirme.”

OpenAI: “Düzenlemeler, Teknolojiyi Durdurmak İçin Değil, Güvenli Kullanmak İçin Olmalı”

OpenAI, bu panelde en dikkat çeken isimdi. Şirketin temsilcisi, “Biz AI’yı bir araç olarak görüyoruz — bir silah değil. Silahı yasaklamak yerine, onu nasıl kullanacağımızı öğretmek gerekir.” diyerek, AI’nın “kötüye kullanım” korkusuna karşı “eğitim ve şeffaflık” çözümünü öne çıkardı. OpenAI, “kodun açık kaynak olması” veya “AI çıktılarının kökenini izlenebilir hale getirmek” gibi teknik çözümler önerdi. Yani: “Yasalarla değil, teknolojiyle çözülecek.”

Neden Bu Birlik? Neden Şimdi?

Bu dört şirketin ortak sesi, sadece “düzenlemeye karşı” değil, “hızlı, yanlış düzenlemelere karşı” bir savunma. 2024’te AB ve ABD, AI için sert yasalar hazırlıyor. ABD’de Senate, “AI Güvenlik Yasası”nı tartışırken, AB “AI Yasası”nı uygulamaya koyuyor. Ancak bu ülkelerin yasaları, AI’nın gerçek dünyadaki dinamiklerini anlamıyor. Örneğin: Bir AI modeli, bir gün önce “görsel tanıma” yapabiliyorken, yarın “tahmini tıbbi teşhis” verebiliyor. Yasa yapmak, bu hızla hareket eden bir alanda, bir karpuzun içini kazmak gibi.

Apple, Google, Microsoft ve OpenAI’nin bu ortak tutumu, aslında bir stratejik ittifak. Bu şirketler, AI’da lider olmak istiyor. Ama liderlik, sadece teknolojiyle değil, “düzenleme alanını şekillendirmekle” de oluyor. Eğer Avrupa ve ABD, “sıkı kurallar” koyarsa, bu şirketlerin yenilikleri Avrupa’da yasaklanabilir. Ama Japonya gibi, “esneklik” ve “deneyim” odaklı bir yol izleyen ülkelerde, AI’lar serbestçe test edilebilir ve gelişebilir.

Ne Anlama Geliyor? Dünya AI Düzenlemelerinde İki Yol

• Yol 1: Sert Kural — AB ve ABD gibi ülkeler, güvenlik, şeffaflık ve etik için yasalar koyuyor. Ancak bu yasalar, küçük şirketleri zorlarken, büyükleri de yavaşlatıyor.
• Yol 2: Esnek Deneysel — Japonya, Singapur, Güney Kore gibi ülkeler, “deneyim odaklı” düzenlemelerle, teknolojiyi denemeye izin veriyor. Bu ülkelerde, AI’lar “önce çalışır, sonra yasalara uygun hale getirilir.”

Şu anda, AI’da liderlik yarışı, sadece teknolojiyi geliştirmekle değil, “düzenlemeyi yönetmekle” kazanılıyor. Apple’ın DMA’yı reddetmesi, Google’ın “yasa yapma” yerine “yasa geliştirme” çağrısı, Microsoft’un “esneklik” talebi ve OpenAI’nın “eğitim” vurgusu, bir harita gibi duruyor: “Yasalar, teknolojiyi sınırlamak için değil, onu yönlendirmek için olmalı.”

Bu panelin sonunda, Japonya’nın komisyonu, “Yasaların hızı, teknolojinin hızından daha yavaş olmalı” diyerek, tüm şirketlerin görüşünü kabul etti. Bu, bir zafer değil, bir dönüm noktası. Çünkü dünya, AI’da neyi kontrol etmek istediğini henüz bilmiyor. Ama artık biliyor: “Keskin kurallar, ilerlemeyi durdurur. Akıllı esneklik, geleceğin anahtarıdır.”