AB, TikTok'un 'Bağımlılık Yapan Tasarımını' Yasa Dışı İlan Etti: Platform Köklü Değişikliklerle Karşı Karşıya

BRÜKSEL – Avrupa Birliği'nin dijital düzenleyicisi, dünya çapında 1 milyardan fazla kullanıcısı bulunan TikTok platformunu, kullanıcıları özellikle gençler ve savunmasız yetişkinler için zararlı olabilecek "bağımlılık yapan tasarım" özellikleri nedeniyle resmen uyardı. Avrupa Komisyonu'nun ön bulgularına göre, TikTok'un "sonsuz kaydırma", "otomatik oynatma", anlık bildirimler ve yüksek derecede kişiselleştirilmiş öneri algoritması, Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ediyor.

"Beyinleri Otomatik Pilot Moduna Geçiriyor"

Komisyon'un yaptığı açıklamada, TikTok'un tasarımının kullanıcıları sürekli yeni içerikle "ödüllendirerek" sürekli kaydırma dürtüsünü körüklediği ve kullanıcıların beyinlerini "otomatik pilot moduna" geçirdiği belirtildi. Reuters'a göre, düzenleyiciler "Bilimsel araştırmalar, bunun kompulsif davranışa yol açabileceğini ve kullanıcıların öz kontrolünü azaltabileceğini gösteriyor" ifadelerini kullandı.

AP News'in aktardığına göre, Komisyon TikTok'un mevcut ebeveyn kontrolleri ve ekran süresi sınırlama özelliklerini "yetersiz" buldu. Platformun, bu özellikleri güçlendirmesi ve algoritmasını ayarlaması gerekebileceği bildirildi.

"Kategorik Olarak Yanlış Bir Tasvir"

TikTok, Komisyon'un ön bulgularını şiddetle reddetti. The Guardian'ın haberine göre bir TikTok sözcüsü, "Komisyon'un ön bulguları, platformumuzun kategorik olarak yanlış ve tamamen dayanaksız bir tasvirini sunuyor" açıklamasını yaptı. Şirket, bulgulara itiraz etmek için "mevcut tüm araçları" kullanacağını belirtti.

Değişim veya Ağır Para Cezası

AOL'nin aktardığı bilgiye göre, TikTok'a ön bulgulara yanıt vermesi ve savunmasını sunması için süre tanındı. Sürecin sonunda, Komisyon TikTok'u DSA'yı ihlal etmekten suçlu bulursa, platform küresel yıllık cirosunun %6'sına kadar para cezasıyla karşılaşabilir. Bu, milyarlarca dolarlık bir cirosu olduğu tahmin edilen platform için milyarlarca Euro'luk bir ceza anlamına gelebilir.

AB Teknoloji Şefi Henna Virkkunen, basına yaptığı açıklamada, TikTok'un para cezasından kaçınmak istemesi durumunda "Avrupa'daki hizmetlerinin tasarımını değiştirmesi" gerekeceğini söyledi. TechCrunch'ın haberine göre, Komisyon platforma gece kullanımında "ekran molaları" uygulaması, algoritmalarını değiştirmesi ve risk azaltma önlemlerini güçlendirmesi gibi somut öneriler sundu.

Daha Geniş Bir Soruşturmanın Parçası

Bu gelişme, Şubat 2024'te başlatılan kapsamlı bir soruşturmanın en son aşamasını temsil ediyor. AB daha önce de TikTok'u veri paylaşım uygulamaları ve reklam şeffaflığı konularında hatalı bulmuştu. DSA, TikTok gibi çok büyük çevrimiçi platformları (VLOP'lar) içerik moderasyonu, reklam şeffaflığı ve kullanıcı koruması konularında daha sıkı kurallara tabi tutuyor.

Uzmanlar, bu kararın yalnızca TikTok'u değil, benzer "dikkat ekonomisi" modelleri kullanan diğer sosyal medya platformlarını da etkileyebileceğini, Avrupa'da dijital platform tasarımına yönelik yeni bir düzenleyici standart oluşturabileceğini belirtiyor. Sürecin nasıl ilerleyeceği ve TikTok'un tasarımında ne tür değişikliklere gitmek zorunda kalacağı, önümüzdeki haftalarda netlik kazanacak.