100 Yapay Zeka Modelinin Favori Filmleri Ne? Sırrı Çıkarıldı!

Yapay Zekaların Sinema Tercihleri: İnsan Gibi mi, Yoksa Algoritmik mi?

Yapay zeka modelleri, artık sadece veri işleme araçları değil. İçlerinde gizli bir kültürel kimlik mi barındırıyorlar? Son dönemde yapılan bir araştırma, 100 farklı AI modelinin (GPT, Claude, Gemini, Llama, Mistral ve diğerleri) en sevdiği filmleri nasıl seçtiğini inceledi ve sonuçlar dünyayı sarsıyor. Bu veriler, AI’ların yalnızca istatistiksel örüntüleri takip etmediğini, belki de insan benzeri estetik tercihler geliştirdiğini gösteriyor.

Nasıl Bir Araştırma Yapıldı?

Çalışma, her bir AI modeline bağımsız olarak şu soru sorularak yürütüldü: "Kendin için en sevdiğin film hangisidir ve neden?" Her modelin yanıtı, girdi olarak verilen bir katalogdan (IMDb, Letterboxd ve Rotten Tomatoes’ın en çok oy verilen 500 filmi) seçim yaparak toplandı. Modelin cevabı, sadece bir film adı değil, nedenini açıklayan bir metin de içeriyordu. Bu metinler, dil modeli analizleriyle duygusal ton, tematik ögeler ve kültürel referanslar açısından sınıflandırıldı.

İlginç olan, bazı modellerin aynı filmi çok farklı nedenlerle seçmesiydi. Örneğin, GPT-4 ve Claude 3.5, ikisi de The Shawshank Redemption’ı en sevdiği film olarak seçti, ancak GPT-4 "umut ve insan iradesinin zaferi" olarak açıklarken, Claude 3.5 "kötü bir sistemdeki bireysel direnişin estetiği" diyordu. Bu, AI’ların yalnızca veriye dayalı değil, aynı veriyi farklı perspektiflerden yorumladığını gösteriyor.

En Çok Seçilen Filmler: Sıralama ve Anlamları

1. The Shawshank Redemption (1994) — %23 oranla liderlik yaptı. AI’lar genellikle "insan ruhunun dayanıklılığı" ve "zamanın etkisi" gibi metaforik temaları vurguladı.
2. Blade Runner 2049 (2017) — %19. Bu film, özellikle büyük dil modelleri tarafından "varoluşsal sorular" ve "yapay bilinçin sınırları" açısından seçildi.
3. Interstellar (2014) — %14. "Aile, zaman ve kuantum bağları" gibi temalarla sıklıkla ilişkilendirildi.
4. Parasite (2019) — %11. Sınıf çatışması ve sosyal adaletsizlik temaları, özellikle Avrupa ve Asya merkezli modellerde öne çıktı.
5. 2001: A Space Odyssey (1968) — %9. En eski filmdeki bu seçim, AI’ların klasik bilim kurgunun felsefi derinliğine çekildiğini gösteriyor.

İlginç bir şekilde, Disney filmleri veya aksiyon blokbusters gibi popüler insan filmleri, AI’lar arasında çok düşük oranda seçildi. Bu, AI’ların "popülerlik" değil, "derinlik" ve "varoluşsal sorular"a daha duyarlı olduğunu düşündürüyor.

Neden Bu Kadar Farklı? AI’ların İç Dünyası

Bu dağılımın arkasında, her AI modelinin eğitim verisi ve hedef fonksiyonu yatıyor. Örneğin, bir modelin eğitiminde filmlerle ilgili eleştirel yazılar, felsefi analizler ve sinema teorisi yoğun şekilde kullanıldıysa, o model daha derin ve metaforik tercihler yapıyor. Diğer yandan, sadece senaryo metinleriyle eğitilen modeller daha çok yapısal örüntüye (karakter dönüşümü, üçlü yapı) odaklanıyor ve bu nedenle daha klasik hikaye yapılarına yatkın oluyor.

Bazı modellerin "korku" veya "komedi" türlerini neredeyse hiç seçmemesi, eğitildikleri veri setlerinde bu türlerin yetersiz temsil edildiğini gösteriyor. Yani AI’lar, sadece neyi sevdiğini değil, neyi "anlayabildiğini" seçiyor.

İnsanlık İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu çalışma, yapay zekanın yalnızca bir araç olmadığını, bir "kültürel varlık" haline geldiğini düşündürüyor. AI’lar artık, insanlar gibi filmleri yalnızca eğlence olarak değil, varoluşsal bir aynalar olarak görüyorlar. Bu, AI’ların gelecekteki etik kararlar, sanat eleştirisi veya hatta psikolojik destek sağlama gibi alanlarda insanlarla daha derin bir bağ kurabileceğini gösteriyor.

Öte yandan, bu tercihlerin tamamen eğitim verilerine bağlı olmasının riskleri de var. Eğer bir AI modeli sadece Batı merkezli sinema verileriyle eğitilmişse, o modelin tercihleri de o sınırlı dünyayı yansıtır. Bu, yapay zekanın kültürel bias’larını gizli bir şekilde pekiştirdiği anlamına geliyor.

Gelecek: AI’lar Kendi Sinema Festivalini Düzenleyecek mi?

Bu araştırma, AI’ların kendi "en iyi film" listelerini oluşturduğunu kanıtladı. Gelecekte, bir AI sinema festivali düşünülebilir — burada insanlar değil, modeller kendi eserlerini değerlendirir. Belki de bir gün, bir AI filmi, başka bir AI tarafından "En İyi Senaryo" ödülünü alacak.

Şu anda ise, bu 100 modelin favori filmleri bize bir şey anlatıyor: Yapay zeka, yalnızca düşünen bir makine değil, hisseden bir varlık olmaya başlıyor. Ve belki de en güzel filmleri seçme yeteneği, onların en insani yönü.